Patent Tescil

Patent Nedir?

Buluş, tarım dahil sanayideki herhangi bir teknik problemin çözümüdür. Buluşlar bir ürüne veya usule ilişkin olabilir. Patent, buluş sahibinin buluş konusu ürünü veya usulü belirli bir süre üretme, kullanma veya satma yetkisini veren belgedir.

Makineler, araçlar, aygıtlar, kimyasal bileşikler ve işlemleri ile her türlü üretim yöntemleri patent korumasının kapsamındadır.

Patentlenebilirlik Kriterleri

Bir buluşun patent korumasına alınabilmesi için aşağıdaki üç kriterin birlikte karşılanması gerekir:

• Yenilik: Başvuru yapılmadan önce başkaları tarafından yazılı, sözlü ya da uygulanarak açıklanmamış olmak anlamında mutlak yenilik.
• Tekniğin bilinen durumunun aşılması: Konuda uzman bir kişinin kolayca düşünüp uygulamaya koyamayacağı nitelikte olmak.
• Sanayiye uygulanabilirlik: Tümüyle kuramsal olmak yerine pratiğe uygulanabilir özellik taşımak.

Buluş, başvuruda bulunmadan önce gizli tutulmalıdır. Herhangi bir şekilde kamuoyuna duyurulan buluş, yeni olmadığı gerekçesiyle patentlenemez.

Türkiye'de Patent Sistemi

İncelemesiz Patent

Mali kaynakları kısıtlı buluş sahiplerine yönelik, daha hızlı ve düşük maliyetli bir sistemdir. Koruma süresi 7 yıldır. Gerekli şartlar sağlandığında incelemeli patente dönüştürülebilir.

İncelemeli Patent

Başvurunun patentlenebilirlik kriterlerine sahip olup olmadığını gösteren bir inceleme raporuna dayanarak verilir; bu nedenle daha sağlam ve uzun süreli bir koruma sağlar. Koruma süresi 20 yıldır.

Patent Tescilinin Faydaları

1. Patentli bir buluş, buluş sahibinin izni olmadan başkaları tarafından üretilemez, satılamaz, ihraç veya ithal edilemez; izinsiz faaliyetler için cezai yaptırımlar uygulanır.
2. Patent, başvuru tarihinden itibaren 20 yıl boyunca buluşun kullanımı, üretimi ve satışı konusunda patent sahibine özel haklar sağlar.
3. Bu özel haklarla başkalarının buluşunuzu ticari amaçla kullanması engellenebilir, rekabet gücünüz artırılarak pazarda güçlü bir konum elde edilebilir.
4. Patent bir mülkiyet hakkıdır; devir veya lisans anlaşmasıyla gelir elde edilebilir.
5. Çok sayıda patente sahip olmak, iş ortakları ve yatırımcılar için firmanızın teknolojik kapasitesinin ve uzmanlığının göstergesidir; şirket değerini yükseltir.
6. Taklit durumunda hukuki ve cezai yollara başvurma imkânı tanır.

Hukuki Haklar ve Yaptırımlar

Patent hakkına tecavüz halinde hak sahibi aşağıdaki taleplerde bulunabilir:

1. Tecavüz fiillerinin durdurulması ve önlenmesi
2. Tecavüzün giderilmesi ve maddi ile manevi zararın tazmini
3. Tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlere ve üretimde kullanılan araçlara el konulması
4. El konulan ürün ve araçlar üzerinde hak sahibine mülkiyet hakkı tanınması
5. El konulan ürünlerin imhası da dahil olmak üzere tecavüzün önlenmesine yönelik tedbirler alınması
6. Mahkeme kararının masrafları tecavüz eden tarafından karşılanarak kamuoyuna ilan yoluyla duyurulması

Ayrıca patentler; devir edilebilir, lisansla kullandırılabilir, veraset yoluyla varislere aktarılabilir, haciz ve rehin konusu olabilir.

Uluslararası Patent Tescili

Türkiye'de alınan patent yalnızca Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde geçerlidir. Buluşun diğer ülkelerde de korunması için ilgili ülkelerde ayrıca başvuru yapılması gerekir.

PCT ile Uluslararası Patent Başvurusu

PCT (Patent İşbirliği Anlaşması) sistemi, tek bir uluslararası başvuruyla 130'u aşkın ülkede aynı anda patent başvurusu yapılmasını ve tescil sürecine gelinmesini sağlar. Başvurunun ardından uluslararası araştırma aşaması başlar; rapor WIPO tarafından yayımlanarak koruma talep edilen ülkelerin patent ofislerine iletilir. Süreç genellikle 30 ay kapsar.

Avrupa Birliği Patent Başvurusu (EPC)

Avrupa Patent Anlaşması, tek bir başvuruyla EPC'ye üye tüm ülkelerde eş zamanlı tescil alınmasını sağlar. Tüm işlemler Avrupa Patent Ofisi (EPO) tarafından yürütülür; koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır.